‘De uitbraak van het coronavirus treft Europa recht in het financiële hart’. Kopt het AD medio Maart. De beurzen gingen onderuit en de olieprijs kelderde. Een economische recessie ligt in het verschiet. 

Diverse branches worden hard geraakt, denk aan de recreatie en evenementenbranche, luchtvaart, bloemisten, schoonmaak, kappers, horeca, entertainment en ga zo maar door. 

Hoe ernstig de recessie zal zijn heeft te maken met de mate van onzekerheid. Door verminderde activiteiten en sluitingen van bedrijven worden mogelijkheden als deeltijdontslag, werktijdverkorting als oplossing toegepast. Organisaties reageren door direct te stoppen met het inhuren van zzp’ers, opleidingen en trainingen staan on hold, diverse budgetten worden bevroren en de geldkraan gaat dicht voor nieuwe projecten en innovatie. Bedrijven gaan begrijpelijk in de spaarstand en proberen de dagelijkse praktijk draaiende te houden. Maar is dit nu zo verstandig?

We zitten in een situatie die met geen ander te vergelijken is. Of valt er toch ook lering te trekken uit eerdere situaties. Neem nu de crisis zo’n 10 jaar geleden. 

Aannemer René Kesselaar uit Alkmaar is zo’n voorbeeld die 10 jaar geleden géén last van de crisis had. Zijn bedrijf Kesselaar & Zn maakte winst en groeide midden in de crisis. De oplossing? Met dezelfde mensen het werk beter organiseren, waardoor ze meer projecten konden aannemen. Zijn bedrijf werd in 2012 gekozen tot een van de twaalf slimste bedrijven van Nederland door het adviesbureau Syntens Innovatiecentrum. Een onderneming krijgt deze eretitel als ze de potentie van hun medewerkers beter benut door ze bij het bedrijfsbeleid te betrekken. Volgens Syntens blijkt uit onderzoek dat bedrijven die dit doen een hogere productiviteit hebben en hun marktaandeel weten te vergroten. Is dit slim? Misschien gewoon en net even anders kijken. 

Een ander succesvol voorbeeld is het verhaal van ICT bedrijf Incentro die midden in de crisis rond 2009-2010 waar legio ICT-bedrijven omvielen gestaag groeide met 12% tot 25%. Wat zij anders deden? Kiezen voor 1 KPI. Het werkgeluk van de werknemers werd centraal gesteld. 

In deze tijd vallen er ook successen te delen. Daar waar de ene stil blijft zitten en afwacht gaan anderen creatief aan de slag met omdenken en bedenken manieren toch de business door te zetten, door aan een idee te werken die een urgente situatie oplossen. Zo werd het fantastische initiatief ‘Formitable’ opgericht en sloten 250 restaurants zich bij aan. Dennis Huwaë, chef en mede-eigenaar van Daalder en Edel by Dennis, is een van de restaurateurs die de overgang naar takeaway waagde. ‘Het idee ontstond om een menu mee te geven dat mensen thuis afmaken. Per gang krijgt de consument persoonlijke video’s van Dennis erbij met instructies om de gerechten klaar te maken. Er is zelfs een playlist op Spotify die begint met een boodschap van de chef. Huwaë: Ze verkochten meteen honderden orders. Ze weten nu nog niet precies hoe, maar in een of andere vorm blijven ze hier zeker mee doorgaan.

Verschillende vakantieparken die hun inkomsten zagen dalen bedachten een oplossing: het verhuren van vakantiechalets als privékantoren. Joran Pronk, directeur van een vakantiepark aan het strand in ’s-Gravenzande biedt nu 75 van hun meest luxe bungalows aan als kantoor. Meerdere malen per dag brengen de medewerkers de koffierondes langs. Goed voor de concentratie en gezondheid. Het mes snijdt aan twee kanten, werken op een plek die normaal gesproken gelijkstaat aan vakantie en ontspanning en bijdragen aan de bedrijfscontinuiteit van de organisaties.

https://www.ad.nl/video/kanalen/nederlands-nieuws~c400/series/korte-reportage~s908/vakantiepark-verhuurt-huisjes-als-kantoor~p143111

Als je doet wat je deed…

Het gezegde als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg. Hij wordt zo vaak gebruikt in de dagelijkse praktijk. Maar wat doen we écht in onzekere tijden? 

Als de omgeving snel verandert, ontstaat het gevoel om grip te verliezen. En wat doen we als we grip dreigen te verliezen? Juist dan zetten we in op controle en beheersing want dat geeft een veilig gevoel. Maar hebben we daarmee de situatie onder controle? We gooien de boel potdicht en dit creëert verlamming, terwijl we in een crisissituatie juist inspiratie en lef nodig hebben. Acteren vanuit angst brengt geen verandering en als we op deze traditionele manier blijven handelen zullen we dus altijd krijgen wat we kregen. Hoe moeilijk het misschien ook lijkt maar juist in deze tijden zul je out of de box moeten leren denken en handelen. 

Na wat research stuitte we op een rapport uit 2010 van Peter O. van der Meer van Universiteit Utrecht in samenwerking met &Samhoud. In hun verslag gaven zij hun speurtocht naar de waarschijnlijke verklaringen weer waarom bepaalde bedrijven het beter deden ondanks de crisis terwijl andere bedrijven nauwelijks het hoofd boven water konden houden of zelfs kopje onder gingen. Diverse informatie uit gesprekken met wetenschappers, ondernemers en bankiers hebben zijn in dit rapport verwerkt. Van der Meer legt in dit rapport duidelijk uit dat de bedrijven die succesvol door de crisis kwamen gewoon anders zijn. Zij hebben een andere visie en strategie, een andere manier van leiderschap en ook hun managementteams functioneert anders. Daarnaast hebben zij een andere manier om hun medewerkers te selecteren en te motiveren, een andere manier om met hun klanten om te gaan, een andere manier om te financieren, een andere manier om hun bedrijfsprocessen in te richten en een ander bedrijfscultuur en veranderingsbereidheid binnen het bedrijf. Zij maakten de shift van ‘onder controle’ houden naar ‘in controle zijn’. Hun bevindingen kwamen tot uiting in;

 7 clusters voor crisisbestendigheid. 

  1. Visie en strategie (consistentie, lange termijn, aansprekende visie, identiteit) 
  2. Leiderschap en teams (persoonlijk, waardenbewust, hoge kwaliteit, samenwerken)
  3. Medewerkers centraal stellen (samenwerken, medezeggenschap, aandacht, talent benutten)
  4. Focus op de klanten (onderscheidend vermogen en waardencreatie)
  5. Aandeelhouders, accountants en financiering (goede verslaglegging en kostenbehoudend handelen)
  6. Bedrijfsprocessen en operationele excellentie (permanente innovatie en alle medewerkers dragen bij)
  7. Bedrijfscultuur en veranderingsbereidheid (autonomie en ondernemersgeest).

Uit de gesprekken die gevoerd zijn met de ondernemers kwamen mooie bevindingen, waarbij innovatief ondernemerschap, oprechte aandacht en goede klantfocus centraal stonden. Enkele uitspraken uit het rapport typeren een duidelijke visie en aanpak maar vooral ook lef om het anders te doen. 

 “Door weg te geven, krijg je veel terug.” “Word gewoon vrienden met mensen… dat helpt je de winter door.”

Daarnaast worden medewerkers en klanten relatief vaak genoemd als mogelijke factor waarom het ene bedrijf wel goed presteert en het andere minder. De ondernemers zeggen dat zij door te investeren in medewerkers en hen eigen verantwoordelijkheden te geven het bedrijf goed is blijven presteren. Dat laatste lijkt ons evident en cruciaal in deze Coronatijd. 

Echter nu we kijken naar onze medewerkers, hoe het echt met ze gaat in deze bizarre tijd. Dan kunnen we ons wel zorgen maken. Want uit een aantal onderzoeken blijkt dat de spanningsboog behoorlijk onder druk staat en risico’s als stress, uitval en overwerkt te raken op de loer liggen. Zijn deze medewerkers nu in staat om in deze tijd het verschil te maken? 

Wat zegt de wetenschap?

Wetenschappelijke onderzoeken zoals die van de EHERO deed naar het geluksniveau binnen Nederland kwam een schokkend resultaat naar boven. Binnen een periode van 2 maanden is ons gemiddeld gelukscijfer gedaald van een 7,5 naar een 6,3. Helaas levert deze bizarre tijd door de Corona veel negatieve emoties op. Het onderzoek van EHERO maakt duidelijk dat mensen zich meer gespannen, prikkelbaar, bedroefd, angstig en eenzaam voelen. De geluksdaling is het grootst onder mensen met inwonende kinderen en mensen met inkomensonzekerheid. In onderstaand tabel zie je duidelijk weergegeven dat de COVID-19 het meeste invloed heeft op de sociale relaties, vrijheidsbesteding en financiële zekerheid. De impact op de lichamelijke en mentale gezondheid met respectievelijk 43% en 35% is ook zorgelijk. Zeker nu medewerkers op afstand werken. Als we de totale impact samen bekijken dan kun je je voorstellen hoe het moet zijn voor mensen die zich zorgen maken om hun gezondheid en nu minder energie en steun kunnen halen uit sociale relaties.

Geen alternatieve tekst opgegeven voor deze afbeelding

Huidhonger 

‘We Facetimen, Zoomen en Houseparty-en wat af, maar schermtijd kan een knuffel niet vervangen. Veel mensen hebben huidhonger’ schreef Volkskrantjournalist en filosoof Doortje Smithuijsen in een artikel over de effecten van haar thuisisolatie. Beetje bijzonder woord misschien maar in de populaire wetenschap komt het veelvuldig naar voren. Een artikel op Sargasso gaat ook over dit onderwerp en verklaart dat het hier gaat om fysiek contact die zich uit als een primaire levensbehoefte. Dr. Anouk Keizer startte haar onderzoek naar thuisisolatie en wat we het meest schijnen te missen zijn de knuffels en live contact, een arm om je heen. 

Uit de cijfers van het CBS groeit de groep alleenstaanden in onze samenleving. Ruim een kwart van de Nederlanders tussen de 25 en 45 jaar is single. Juist in deze tijd van zelfisolatie leven zij ook echt alleen. Deze eenzaamheid kan leiden tot mentale klachten, zoals angst en depressie, zeggen psychologen van Tilburg University en Studium Generlae Universiteit Utrecht. Factoren die nu op afstand moeilijker te managen zijn als werkgever of manager. 

Aanraking is een eerste levensbehoefte, het is onzichtbaar maar een groot thema. In de babytijd is vastgehouden, gewiegd en geknuffeld worden essentieel voor een goede ontwikkeling. Kinderen die dit missen, hebben meer kans op een verstoorde ontwikkeling en hechtingsproblemen. Je zult je wellicht afvragen; OK, maar wat heeft dit nu met ons te maken?. De impact op ons als volwassenen, nu we beperkt of geen live contact mogen hebben, laten de cijfers van EHERO duidelijk zien. Nu willen we niet suggereren dat we met zijn allen gestoord raken nu we even niet kunnen knuffelen maar wel dat de impact op ons welzijn groot is en serieus behoorlijke risico’s met zich meebrengen. Onderzoeken (o.a. Harry Harlow) uit de vorige eeuw toonden al aan dat aandacht en contact cruciaal zijn voor je persoonlijke ontwikkeling, emotionele welzijn en geluk. 

Dus succesvol door de crisis door gewoon anders te doen! 

Het onderzoek de Crisismonitor gestart door onze strategisch partners 2DAYSMOOD en Empatics laten duidelijke oplossingen zien voor crisisbestendigheid. Stemmingen (tijdens werk) zijn de drijvende kracht achter onze gedachten en handelingen. En dat maakt ze de belangrijkste indicator voor het algemene welzijn en prestatieniveau van medewerkers.

Geen alternatieve tekst opgegeven voor deze afbeelding

In maart ervaarden werknemers een sterke daling in gelukkige stemmingen. Op dat moment heerst er vooral onzekerheid en angst voor het onbekende. De grootste daling was in “vrolijkheid” en “enthousiasme“. Dit betekent dat er een afname is van positieve energie tijdens werk. Tegelijkertijd komt er negatieve energie naar boven, we voelen ons “gespannen” en werd onze “moeheid” vervangen door “somberheid“. Eind maart (door invloed van leiderschap) maakt onzekerheid plaats voor veerkracht. We voelen ons meer “op ons gemak” en ervaren meer plezierigheid in deze crisis.

Geen alternatieve tekst opgegeven voor deze afbeelding

Sinds begin april is er een beginnend herstel in ons energieniveau te zien. Hetzelfde geldt voor aangename versus onaangename emoties. Maar een gewenste balans tussen positieve en negatieve energie blijft nog uit…

Op basis van analyse van de enquêtegegevens uit de Crisismonitor ontdekten ze dat optimisme van medewerkers en (on)zekerheid over hun toekomst binnen de organisatie gelinkt is aan compassie. Maar nóg belangrijker, als sleutel tot optimisme, blijkt vertrouwen.

Wetenschappelijk tonen diverse onderzoeken aan dat gelukkige medewerkers beter presteren, minder vaak ziek zijn en beter in staat zijn een verandering te leiden. Iets wat organisaties heel hard nodig hebben in deze tijd. Het loont daarom juist nu te investeren in het welzijn van de medewerker. Ook praktijkvoorbeelden lieten zien dat dé organisaties die beter door een crisis kwamen meer aandacht bleken te hebben voor hun medewerkers. In een eerdere blog (titel “Thuiswerken; impact op werkgeluk en hoe hou je ze betrokken?’ van JECKX) legden we de noodzaak al uit hoe belangrijk het is om te investeren in de onderlinge relatie van medewerkers door contact te zoeken en te werken aan de collegialiteit. Maar uit bovenstaande onderzoeken en ervaringen van voorgaande crisissen willen we hierin aanvullen met; leiden vanuit compassie en volop in te zetten op de sleutel tot optimisme ‘vertrouwen’.

Werken aan vertrouwen, maar hoe?

5 Tips om succesvol de crisis door te komen

Wil jij ook succesvol de crisis door? Wil je meer profijt halen uitalle onderzoeken en eerdere succes ervaringen uit de praktijk bij andere crisissen ? Doe je voordeel met de volgende tips.

  1. Creëer duidelijkheid en practise what you preach! medewerkers willen weten waar ze aan toe zijn en bevestigt krijgen en herkennen in de dagelijkse praktijk wat is afgesproken. Dus wees ook het goede voorbeeld. 
  2. Investeer in je medewerkers. Gooi niet alle ontwikkelbudgetten dicht. Besef dat je daarmee je talenten niet binnenhoudt en versterkt.
  3.  De kracht van Waardering; uitspreken van waardering, successen vieren, ‘fouten-maken-mag-en kunnen-we-van-leren-houding’, verantwoordelijkheid geven, durven delegeren en loslaten!
  4. Positief werkklimaat; weet wat je mensen drijft en beweegt, door de Crisismonitor of Post-Coronasurvey van 2DAYSMOOD. Stem de interventies in samenspraak met de medewerker daar op af, dit zorgt voor draagvlak. Ga geen dingen bedenken vóór de mensen.
  5. Compassievol leiderschap; zet in op nieuwe leiderschapsprofiel, compassievolle leiders hebben de menselijke factor bovenaan hun lijstje staan. 

Empathie en Compassievol wordt nog wel eens door elkaar gehaald. Het verschil is dat je bij  empathie echt met de ander meevoelt en je kunt inleven. Compassie daarentegen gaat erover dat je echt begrijpt en voelt wat de ander nodig heeft, maar dat je ook iets doet. (bron: pioniersmagazine)

JECKX leerde de afgelopen jaren over het thema Werkgeluk en Duurzaam Inzetbaar dat het echte succes ligt in een integrale aanpak. Een aanpak waarin gezond en gelukkig werken het uitgangspunt is door te sturen op Wellbeing van zowel mens als organisatie. Hierbij sluiten zij aan op de filosofie van Human Being Management (HBM

Human Being Management, de nieuwe normaal strategie!

Waarom HBM? Omdat je hierbij de mens niet als een resource benadert maar uitgaat van de mens in zijn geheel en kijkt naar de mens achter de medewerker en onderscheid maakt tussen wat van nature bij iemand past en wat aangeleerd is. 

Op organisatieniveau gaat HBM een laag dieper dan het de traditionele HRM (Human Resource Management). Naast Structuur(processen en procedures) en Cultuur (omgang, kennis, houding & gedrag)  helpen we organisaties om ook aandacht te hebben voor de ‘Natuur’. Hier gaat het over de de (on)bewuste drijfveren van de mensen in de organisatie. Heel belangrijk want de natuur bepaalt de cultuur en de cultuur heeft invloed op de naleving en het realiseren van de gestelde procedures en regels. Hiervoor moet je de medewerkers centraal stellen en hun vertrouwen volledig kunnen benutten.

Vertrouwen ontstaat als mensen invloed krijgen om mee te mogen doen en te beslissen, als ze zien wat hun daden bijdragen aan het resultaat. Vertrouwen is de basis voor goed functioneren, leidt tot goede resultaten en hogere prestaties. Organisaties waar veel vertrouwen aanwezig is bestaat vaak een open communicatie, is een positieve relaties tussen collega’s en heerst een fijne sfeer, daarnaast is er ruimte om feedback te geven en te ontvangen. Dit draagt bij aan het werkplezier en bevlogenheid van medewerkers.

Vertrouwen gaat 2 kanten op; vertrouwen geven en vertrouwen ontvangen. Zeker in het ‘nieuwe normaal’ waarbij de 1,5 meter afstand en de voorspelling dat er meer medewerkers vaker thuis zullen werken. Wanneer er meer afstand is tussen werk en werkplek vraagt het van organisaties om nu al na te denken hoe de open communicatie, positieve samenwerking en bevlogenheid te faciliteren, kwalitatief hoogstaand leiderschap

Nog nooit was het zo noodzakelijk om de organisatie klaar te stomen voor de toekomst

Deze nieuwe tijd vraagt om organisaties die even daadkrachtig zijn als wendbaar. In tijden van crisis doet Werkgeluk en Wellbeing er degelijk toe. Misschien lijkt het je lastig om tijdens deze coronacrisis dit allemaal zelf op te pakken en te initiëren. Want waar begin je en wat is de juiste weg? Daarom staan wij paraat om je te helpen tijdens en na de crisis. Om je te steunen in het anders denken en doen, je te helpen vanuit deskundig advies en met de juiste tooling en voorbeelden, templates, interventies en coaching. We helpen je in deze tijd stap voor stap en via een integrale aanpak op de juiste manier aandacht te geven aan het Wellbeing van je medewerkers, die inspirerend, geloofwaardig en duurzaam succesvol is. Geen ‘one-day-flies’. We helpen je voor te bereiden op een succesvolle aanpak door de crisis. 

JECKX doet graag iets extra’s. Wij hebben een gratis toolkit opgesteld, we bieden onze webinar Aandacht voor Werkgeluk, ook vanuit huis! nog tot 1 juni gratis aan voor teams of organisaties die meer aandacht willen geven aan hun medewerkers. We hebben het online Stay-OK-caféopgericht als sociale online gelegenheid voor organisaties en medewerkers om hulp te bieden aan organisaties die op een ontspannende en inspirerende manier in gesprek willen over hoe ze hun medewerkers kunnen steunen in deze periode. 

Denk aan vragen als:

  • Hoe kan ik weten wat echt belangrijk is voor mijn medewerkers?
  • Hoe kunnen we de negatieve impact van thuiswerken zo veel mogelijk beperken?
  • Hoe houd ik mijn medewerkers vitaal en betrokken?
  • Hoe werk je aan bevlogenheid tussen teams tijdens deze Coronatijd?
  • Hoe kan ik mijn rol als leidinggevende het beste oppakken?

Om deze mogelijkheden door te nemen bieden we een online consultancygesprek aan. Je kunt nu al je eerste stap zetten door je medewerkers de inspirerende online workshop Happy Performer aan te bieden. Meer informatie: www.jecxk.nl of info@jeckx.nl